9. Sınıf Coğrafya Dersi Öğretim Programının Milli Kimlik Ekseninde İncelenmesi
DOI:
https://doi.org/10.29329/bules.2022.480.04Keywords:
Coğrafya öğretim programı, Kimlik, Milli kimlik, VatanAbstract
Toplumsal bir varlık olan insanın, belirli bir fert olmasını sağlayan kendisine özgü özelliklerin bütünü olan kimlik, aynı zamanda kişi ya da toplumların “kimsiniz, kimlerdensiniz?” sorusuna da verilen cevaptır. Milli kimlik ise bireyi ve onun dahil olduğu toplumu, diğerlerinden ayıran milli kültürün, ortaya çıkan yansımasıdır. İnsanoğlu, tarihin en eski devirlerinden beri yaşadığı mekânın ikliminden, fiziksel özelliklerine kadar her şeyinden doğrudan etkilenmiş ve yaşam tarzını da ona göre biçimlendirmiştir. Süreç boyunca kazanılan davranışlar, toplulukların birbirlerinden ayrılmalarına ve bunun sonucu olarak da milli kültür ve milli kimlik kavramlarının ortaya çıkmasında etkili olmuştur. Kültürel anlamda toplumun ve onu oluşturan bireyin ne, kim, ya da nasıl olduğunu doğrudan tanımlayan kimlik, yaşanılan coğrafyadan da doğrudan etkilenmektedir. Bu durum bireylerin, kendilerine kimlik kazandıran yaşadığı coğrafyayı, bir medeniyetin oluşmasına doğrudan etki eden beşerî özellikleri ile tanımasını önemli bir hale getirmektedir. Bu gerçeklikten hareket ederek 2018 coğrafya öğretim programını, milli kimlik ekseninde incelemeyi amaçlayan çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi tercih edilmiştir. Elde edilen bulgular betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Sonuç olarak coğrafya öğretim programının içerik olarak milli kimlikle ilişkilendirilme konusunda yetersiz olduğu tespit edilmiştir.
References
Akınoğlu, O. (2006). Coğrafya eğitimi ve toplum. Marmara Coğrafya Dergisi, 13, 25-48.
Aksoy, B. (2003). Milli kimliğin kazanılmasında coğrafyanın önemi. Türk Yurdu, 23(194), 55-59.
Arık, R. O. (1969). Coğrafyadan vatana. MEB.
Ashley, K. (2000). Reflective practice in geography teaching. Paul Chapman.
Aşkın, M. (2007). Kimlik ve giydirilmiş kimlikler. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 213-220.
Atmaca, D., & Çamurcu, H. (2020). Milli bilinç oluşturmada coğrafya dersinin etkisine yönelik görüşler (Çanakkale ili örneği). Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, 4(2), 77-84.
Aydoğdu, H. (2004). Modern kimlikte öznenin ölümü. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10, 115-147.
Balcı, A. (2014). Lisans programında okutulan coğrafya ders kitapları ve ders notlarından öğrencilerin beklentilerini belirlemeye yönelik nitel bir araştırma. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(2), 118-147.
Billiet, J., Maddens, B., & Beerten, R. (2003). National identity and attitude toward foreigners in a multinational state: A replication. Political Psychology, 24(2), 241-257. https://doi.org/10.1111/0162-895X.00327
Çiftçi, T. (2015). Örnek olay yönteminin coğrafya ders kitaplarında kullanımı. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2015(5), 186-200.
Demirci, A. (2005). ABD’de eğitim sistemi ve coğrafya öğretimi. Aktif.
Gümüş, E. (2004). Ortaöğretim ders kitaplarına genel bir bakış. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2004), 83-87.
Güvenç, B. (1997). Türk kimliği. Remzi.
İbret, B. Ü., & Güngör, İ. C. (2019). Sosyal bilgiler 6. sınıf ders kitabında yer alan göç destanındaki coğrafi unsurların milli kimlik bağlamında irdelenmesi. II. Uluslararası Coğrafya Eğitimi Kongresi (UCEK-2019). Eskişehir.
Jenkins, R. (2008). Social identity. Routledge.
Kara, H., Sezer, A., & Şanlı, C. (2018). Use of maps in secondary school geography textbooks. International Journal of Geography and Geography Education, 38, 20-39.
Karabağ, S., & Şahin, S. (2007). Kuram ve uygulamada coğrafya eğitimi. Gazi.
Karasu Avcı, E., Avcı, A. A., & İbret, B. Ü. (2017). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin vatanseverlik değerinin kazandırılmasına yönelik görüşleri. İlköğretim Online, 16(4), 1558-1574. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.342974
Kaya, D. S. (2019). Osmanlı dönemi ve Cumhuriyetin ilk yıllarında coğrafya ders kitapları literatürü. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 17(33), 287-317.
Kösoğlu, N. (1997). Milli kültür ve kimlik. Ötüken.
Marshall, G. (2005). Sosyoloji sözlüğü. Bilim ve Sanat.
MEB. (2018). Ortaöğretim coğrafya dersi (9.10,11 ve 12. sınıflar) öğretim programı. http://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018120203724482-Cografya%20dop%20pdf.pdf
Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber. Nobel Akademik.
Okur, M. (2013). Liselerde coğrafya eğitiminin milli kimlik bilincine etkisinin öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi).
Smith, A. D. (1994). Milli kimlik. İletişim.
Turan, İ., & Geçit, Y. (2010). Lise coğrafya 10. sınıf ders kitabının farklı okullara göre okunabilirliği ve hedef yaş düzeyine uygunluğu. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18(2), 613-622.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
Yıldız, R., & Demir, S. (2003). Milli kimliğin oluşumunda zihniyet. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 1-25.
Yıldız, S. (2007). Kimlik ve ulusal kimlik kavramlarının toplumsal niteliği. Milli Folklor, 74, 9-16.
Yörü, S. (2007). Vatan sevgisi ve yurttaşlık bilinci oluşturmada lise coğrafya derslerinin yerinin değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi).
